على محمدى خراسانى
99
شرح مكاسب (فارسى)
قوله : و ما ذكره : مرحوم شيخ انصارى مىفرمايند : آنچه را كه علّامهء مجلسى ذكر كرد [ يعنى اقسام سحر ] بعضا در سخنان فخر الدين در ايضاح الفوائد آمده كه قبلا بيان شد . [ قسم 1 و 2 و 3 و 5 ] و بعضا هم در روايت احتجاج طبرسى بيان شده [ قسم چهارم و ششم و هفتم و هشتم ] و آن روايت اينست كه : زنديقى از امام صادق عليه السّلام مسائل فراوانى را پرسيده كه برخى از آنها به قرار ذيل است : زنديق پرسيد : اصل و اساس سحر كدام است ؟ و كارهاى عجيب و غريبى كه به ساحران نسبت داده مىشود را چگونه انجام مىدهند ؟ امام صادق عليه السّلام فرمود : سحر و جادو شعب گوناگونى دارد : قسمى از آن به منزلهء طب است ، و همانطورى كه پزشكان براى هر دردى دارو و درمانى قرار دادهاند ، همچنين دانشمندان سحر و جادو هم براى هر صحت و سلامتىاى آفتى را حيله كرده و چارهجوئى نمودهاند [ كه چگونه سالم را مريض كنند ؟ ] و براى هر عافيتى ضد آن را كه عاهة باشد تدارك ديدهاند [ يعنى مىدانند كه چگونه ميان جمع با صفا كدورت و تفرقه ايجاد كنند و عافيت و امنيّت را به ضد آن تبديل سازند . ] و براى هر معنى و مقولهاى چارهاى كردهاند [ يعنى براى هر كارى راه علاجى دارند مثلا از چه راهى ايجاد محبت كنند ؟ از چه راهى ايجاد عداوت كنند ؟ و . . . ] و قسمى ديگر از جادو عبارتست از خطفة [ اخذ شيئى بسرعة ، يعنى چيزى را سريع و در يك چشم بهم زدن جابجا كردن ] و سرعة [ همان حركات تند و سريع ] و مخاريق [ كارهاى خارقالعادة ] و خفّة [ حركت بسيار خفيف و سبك و سريع . ] تمام اين چهار كلمه اشاره به يكنوع دارد كه همان چشمبندى و تردستى و تندكارى باشد كه كار شعبدهبازان است .